شمع

چه بسیارند...

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:22:00+01:00

چه بسیارند کسانی که همیشه حرف می زنند بیآنکه چیزی بگویند و چه کم اند کسانی که حرف نمی زنند اما بسیار می گویند.

طوری باش...

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:21:01+01:00

در زندگی طوری باش که انانکه خدا را نمی شناسند ،تورا که می شناسند خدا را بشناسند!

دردم درد بی کسی بود

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:19:50+01:00

پروردگارم ،مهربان من

از دوزخ این بهشت، رهایی ام بخش!

در اینجا هر درختی مرا قامت دشنامی است

و هر زمزمه ای بانگ عزایی

و هر چشم اندازی سکوت گنگ و بی حاصلی …

در هراس دم می زنم

در بی قراری زندگی می کنم

و بهشت تو برای من بیهودگی رنگینی است

من در این بهشت ،

همچون تو در انبوه آفریده های رنگارنگت تنهایم.

“تو قلب بیگانه را می شناسی ، که خود در سرزمین وجود بیگانه بودی”

“کسی را برایم بیافرین تا در او بیارامم”

دردم ، درد “بی کسی” بود

حرفهایی برای نگفتن

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:16:56+01:00

«صمیمانه ترین نامه ها نامه هایی است که به هیچکس مینویسیم» و

« سخنی از حقیقت سرشار است که هیچ مصلحتی آن را ایجاب نمی کند»

و اینها است

«حرف هایی که هر کسی برای نگفتن دارد».

هیچ کس

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:11:45+01:00

چقدر روح محتاج فرصت هایی است که در آن هیچ کس نباشد!

فدای آسایش

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:08:41+01:00

چرا می آسایی ؟ تا بتوانم کار کنم! چرا کار می کنی؟ تا بتوانم بیاسایم. تولید برای مصرف و مصرف برای تولید .انسان امروز چه می کند ؟ این همه رنج و تلاش سرسام آور برای چیست؟ برای تهیه وسایل آسایش .
آسایش زندگیش فدای ساختن وسایل آسایش زندگی

میوه درخت بینایی

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:07:09+01:00

چه تلخ است میوه درخت بینایی! چه سخت و غم انگیز است

سرنوشت کسی که طبیعت نمیتواند سرش را کلاه بگذارد

ضعف و یاس

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:05:55+01:00

ضعف و یأس ! هرگز! این دو فرزند نامشروع زوجی است که در آن ،

پدر « کفر » است و مادر« خودخواهی »

نیایش

بهنام ایمانی — 2010-06-24T08:01:01+01:00

خدایا:

به من توفیق تلاش،در شکست

صبر در نومیدی

رفتن ،بی همراه

جهاد ، بی سلاح

کار،بی پاداش

فداکاری،درسکوت

دین،بی دنیا

مذهب،بی عوام

عظمت،بی نام

خدمت،بی نان

ایمان،بی ریا

خوبی،بی نمود

گستاخی،بی خامی

قناعت،بی غرور

عشق،بی هوس

تنهایی،در انبوه جمعیت

دوست داشتن، بی آنکه دوست بداند

روزی کن

صحیفه سجادیه

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:59:28+01:00

صحیفه سجادیه،کتاب جهاد در تنهایی است

ایمان!

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:57:57+01:00

چه قدر ایمان خوب است! چه بد می کنند که می کوشند تا انسان را از ایمان محروم کنند چه ستم کار مردمی هستند این به ظاهر دوستان بشر ! دروغ می گویند ، دروغ ، نمی فهمند و نمی خواهند ، نمی توانند بخواهند.
اگر ایمان نباشد زندگی تکیه گاهش چه باشد؟
اگر عشق نباشد زندگی را چه آتشی گرم کند ؟
اگر نیایش نباشد زندگی را به چه کار شایسته ای صرف توان کرد ؟
اگر انتظار مسیحی ، امام قائمی ، موعودی در دل نباشد ماندن برای چیست ؟
اگر میعادی نباشد رفتن چرا؟
اگر دیداری نباشد دیدن چه سود؟
و اگر بهشت نباشد صبر و تحمل زندگی دوزخ چرا؟ اگر ساحل آن رود مقدس نباشد بردباری در عطش از بهر چه؟
و من در شگفتم که آنها که می خواهند معبود را از هستی برگیرند چگونه از انسان انتظار دارند تا در خلأ دم زند؟

فریب زهد

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:57:23+01:00

آنان که « عشق » را در زندگی «خلق » جانشین « نان » می کنند،

فریبکارانند، که نام فریبشان را « زهد» گذاشته اند.

فلسفه انسان امروزی

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:54:23+01:00

فلسفه زندگی انسان امروز در این جمله خلاصه می شود : فدا کردن

آسایش زندگی برای ساختن وسایل آسایش زندگی.

فاجعه

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:52:38+01:00

چه فاجعه ای است که باطل به دستی عقل را شمشیر می گیرد و

به دستی شرع را سپر

شناخت

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:52:02+01:00

خدایا : مرا همواره اگاه وهوشیار دار تا پیش ازشناختن درست وکامل

کسی قضاوت نکنم

درد من

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:49:16+01:00

درد من حصار برکه نیست درد زیستن با ماهیانی است که حتی فکر

دریا به ذهنشان خطور نکرده است !!

چرا؟

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:44:38+01:00

اکثریت مردم زندگی می کنند بی آنکه نیازی داشته باشند به اینکه بدانند « چرا؟ »

در اینها ، زندگی کار خویش را می کند و می داند که چه می کند و هر گز از انها نمی پرسد که دوست می دارند یا نه ، طرح دیگری را می پسندند؟. اینها وسائل جاندار طبیعت اند و از وسیله کسی نظر نمی خواهد !

و اقلیتی هستند که می خواهند بدانند و گاه و بیگاه گریبان زندگی را می چسبند که : تو چه ای؟ چه می جویی؟ کجا می روی ؟ بالاخره چه؟ با ما چه کار داری؟

مذهبی ها حل کرده اند : « زندگی می کنیم تا رضایت خدا را کسب کنیم و در زندگی پس از مرگ پاداش گیریم »! زندگی یک مجال یا یک پاچال « کسب» است .

باغ بهشت و در ان هر چه بخواهی ، شکم چرانی و چشم چرانی و چریدن ! معنویت های دنیا و تقوی هایش که بدل می شود به مادیات های آخرت و هوس بازی هایش ! یعنی: « دین » ! و مجموعه این فعل و انفعالات شیمیایی یعنی « زندگی» !

و بی مذهبها هم حل کرده اند ! بهشت اخوند را از آن سوی مرگ عقب کشانده اند آورده اند به این سوی مرگ : زندگی ! و همین . و شکاکان! بدبخت ها! نه به خیال پر شکوهی سیرابند ، نه به «حال» راستینی سیر ! خسر الدنیا و الاخرة !

و فیلسوف ها ! دروغ های مجسم رقت اور ! برای زندگی به معنایی و هدفی رسیدن اما همچون اکثریت مردم زندگی می کنند ! و از آن میان تک و توک هنرمندان راستین و بزرگ و عجیب ! درست بر عکس فیلسوف ها بر معنا و هدفی ویژه زندگی می کنند و همچون اکثریت مردم بدان می اندیشند، یعنی نمی اندیشند ، یعنی کوششی نمی کنند تا برایش تعریفی فیلسوفانه پیدا کنند! اینها خود تعریف خاصی از زندگی هستند.

وانگوگ ، میکلانژ ، سولانژ ، مهراوه و … آن پیامبر شور بختی که پس از خاتمیت مبعوث شد و تنها بر یکی ! و دیگران همه ملکش خواندند و یا حکیم و … قدری این و قدری ان و قدری چیزهای دیگر و همه بی قدر و همه هیچ! و امتش یک تن! یک همه و یک هیچ!

و اما، من، برادر! هیچ کدام از اینها نیستم ، می دانم که از آنهایم که باید بدانند چرا زندگی می کنند و می دانم که چرا!

آزادی حجاب

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:42:12+01:00

آزادی حجاب

انچه در همه پدر و مادر ها مشترک است ، این است که مذهب را طوری تعریف می کنند که انگار شیپور را از طرف دیگرش باد می کنند! توصیه هایی که به نسل جوان می کنند اینطوری است:

درست مثل این است که طبیبی – یه به هر حال ادمی – دائم به کسی که لبش زخم شده یا صورتش جوش زده بگوید که << جوش نزن >> و << زخم نشو >> . و بعد هم بگوید که به طور مثال << زخم شدن دهن فلان بدی را دارد ; جوش صورت فلان قدر بد است !

این اگر چه درست است – اصولا چه تاثیری دارد؟چه می خواهد بشنود و چه نتیجه ای می خواهد بگیرد؟ به جای این صحبت ها باید فهمید چه عواملی باعث شده که این جوشها در زندگی روحی این بچه و این نسل به وجود امده ; ان ریشه ها را باید یافت.

تجربه نشان می دهد که به عنوان اینکه دین فلان چیز را می گوید ، نمی شود حجاب را بر زن تحمیل کرد ، و عبادت را بر پسر تحمیل کرد ، مگر اینکه یک اگاهی انسانی پیدا کند و اینها نماینده یک طرز فکر باشد.

ایا در عوام ما پوشش اسلامی به عنوان یک طرز تفکر خاص است؟ نه ، طرز تفکر خاص نیست ، بلکه به عنوان یک تیپ خاص است ، که در ان مومن دارد ، فاسق دارد ، بداندیش دارد ، خوش اندیش دارد ، خلاصه همه جور ادمی دارد! البته حجاب غیر از چادر است . چادر فرم است.

اصل قضیه این دختری که الان می خواهد پوشش را انتخاب کند ، انگیزه اش چیست؟

معمولا انگیزه این است که << مادرم همینطور بوده ،خاله ام همین طور بوده ، محیطمان همین طور است. >>این یک لباس سنتی است ; نشانه عقب مانده در حال مرگ است.جلویش را هم نمی توان گرفت ; بخواهی ده سال دیگر ادامه بدهی ، بعد از سال یازدهم تمام می شود.رشد و تکاملش به سمت ریختن این حجاب است ، یعنی تکامل جامعه به سمت ترک ان سمبل های سنتی املی.

بنابراین شما طرز فکر بچه ها را عوض کنید ، انها خودشان پوشش را انتخاب خواهند کرد; شما نمی توانید مدلش را بدوزید و تنش کنید!او خودش انتخاب می کند.شما رابطه عاشقانه بین او و این عالم بر قرار کنید ; او خودش به نماز می ایستد.هی به زور بیدارش نکنید!

برگرفته از : (زن ، ص۲۷۱ و ۲۷۲ و ۲۸۴ و ۲۸۸ )

عرق ریختن و عرق خوردن

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:41:23+01:00

هی با خود فکر می کنم ، چگونه است که ما ، در این سر دنیا ، عرق می ریزیم و وضع مان این است و آنها ، در آن سر دنیا ، عرق می خورند و وضع شان آن است! ... نمی دانم ، مشکل در نوع عرق است یا در نوع ریختن و خوردن؟

چه رنجیست

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:36:29+01:00

چه رنجیست

تنها بودن

تنها زیستن

و تنها مردن؟

خدایا...

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:34:55+01:00

خدایا :

مرا همواره اگاه وهوشیار دار تا پیش ازشناختن درست وکامل کسی

قضاوت نکنم

بارالها...

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:31:08+01:00

بارالها برای همسایه ای که نان مرا ربود نان، برای دوستی که قلب

مرا شکست مهربانی، برای آنکه روح مرا آزرد بخشایش و برای

خویشتن خویش آگاهی و عشق میطلبم.

علی

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:25:49+01:00

علی آشکار ترین حقیقت و مترقی ترین مکتبی است که در شکل

یک موجودانسانی تجسم یافته است ، واقعیتی بر گونه اساطیر

وانسانی که هست از آن گونه که باید باشد و نیست

ترجیح میدهم...

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:18:57+01:00

ترجیح میدهم باکفشهایم در خیابان راه بروم وبه خدا فکرکنم تا اینکه

در مسجد بنشینم وبه کفشهایم فکر کنم

زن در نظام مصرفی ؟

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:08:44+01:00

زن در نظام مصرفی ؟

سرمایه داری زن را چنان ساخت که به دو کار آید:
یکی اینکه جامعه هنگام فراغت به سرنوشت اجتماعی و به استثمار شدنش نیندیشد و نپرسد "چرا کار میکنم؟" ، "چرا زندگی میکنیم؟" ، "از طرف که و برای چه کسی اینهمه رنج میبریم؟"
زن ، به عنوان ابزار سرگرمی و به عنوان تنها موجودی که جنسیت و سکسوالیته دارد ، به کار گرفته شد ، تا نگذارد کارگر و کارمند و روشنفکر در لحظات فراغت ، به اندیشه های ضد طبقاتی و سرمایه داری بپردازند ، و به کار گرفته شد تاکه تمامی خلاء و حفره های زندگی اجتماعی را پر کند. و هنر به شدت دست به کار شد تا بر اساس سفارش سرمایه داری ، سرمایه هنر را -که همیشه زیبایی و روح و احساس و عشق بود- به «سکس» تبدیل کند . این است که میبینیم یکباره نقاشی ، شعر ، سینما ، تئاتر ، داستان ، نمایشنامه.....بر محور «سکسوالیته» به گردش در می آیند.
دیگر اینکه ، سرمایه داری برای تشویق انسانها به مصرف بیشتر و برای اینکه خلق را به خود بیشتر نیازمند کند و مقدار مصرف و تولید را بالا ببرد ، زن را فقط به عنوان موجودی که سکسوالیته دارد -و جز این هیچ ، یعنی موجودی یک بعدی- به کار گرفت. در آگهی ها و تبلیغاتش نشاند ، تا ارزشها و حساسیتهای تازه ای بیافریند و نظرها را به مصارف تازه جلب کند و احساسات مصنوعی که لازم دارد در مردم بوجود آورد.
سکسوالیته به جای عشق نشست و زن این «اسیر محبوب» قرون وسطی ، به صورت یک «اسیر آزاد» قرون جدید درآمد.

ای خدای کعبه

بهنام ایمانی — 2010-06-24T07:05:47+01:00

ای خدای کعبه ،

این مردمی را که همه ی عمر هر صبح و شام در جهان رو به خانه ی تو دارند ،رو به خانه ی تو می زیند و رو به خانه ی تو می میرند این مردمی را که برگرد خانه ی ابراهیم تو طواف می کنند قربانی جهل شرک و دربند جور نمرود مپسند.

و تو ای محمد ،

پیامبر بیداری و آزادی و قدرت !

در خانه ی تو حریفی دامن گستر در گرفته است و در سرزمین تو سیلی بنیان کن از غرب تاختن آورده است و خانواده ی تو دیری ست که در بستر سیاه ذلت به خواب رفته است .

بر سرشان فریاد زن : بیدارشان کن

و تو ای علی ،

ای شیر !

مرد خدا و مردم

رب النوع عشق وشمشیر !

ما شایستگی شناخت تو را از دست داده ایم . شناخت تو را از مغز های ما برده اند اما عشق تو را علی رغم روزگار درعمق وجدان خویش در پس پرده های دل خویش همچنان مشتعل نگه داشته ایم ،

چگونه تو عاشقان خویش را در خواری رها می کنی ؟ تو ستمی را بر یک زن یهودی که در ذمه حکومتت می زیست تاب نیاوردی و اکنون مسلمانان را در ذمه یهود ببین .

و ببین که بر آنان چه می گذرد !

ای صاحب آن بازو که یک ضربه اش از عبادت هردو جهان برتر است

ضربه ای دیگر!

و شما دو تن ای خواهر! ای برادر!

ای شما که به انسان بودن معنی دادید وبه آزادی جان و به ایمان و امید ، ایمان و امید و با مرگ شکوهمند خویش به حیات زندگی بخشیدید !

آری ای دو تن !

از آن روز دردناک که خیال نیز از تصورش می هراسد و دل از دردش پاره می شود چشم های این ملت از اشک خشک نشده است .

توده ی ما قرن هاست که در غم شما و در عشق به شما می گرید مگر نه عشق تنها با اشک سخن می گوید ؟

یک ملت در طول یک تاریخ د اندوه شما ضجه می کند به جرم این عشق تازیانه ها خورده و قتل عام ها دیده وشکنچه ها چشیده و هرگز برای یک لحظه نام شما دو تن از لبش و یاد شما از خاطرش و آتش بی تاب عشق شما از قلبش نرفته است.

هر تازیانه ای که از ظالمی خورده است داغ مهر شما را بر پشت و پهلویش نقش کرده است…

ای زینب!

ای زبان علی در کام!

با ملت خویش حرف بزن!

ای زن!

ای که مردانگی در رکاب تو جوانمردی آموخت…

ای زبان علی در کام!ای رسالت علی بر دوش!

ای که از کربلا می آیی و پیام شهیدان را

در میان هیاهوی همیشگی قداره بندان و جلادان

همچنان به گوش تاریخ می رسانی.

زینب با ما سخن بگو!

مگو که بر شما چه گذشت!

مگو که در آن صحرای سرخ چه دیدی!

مگو که جنایت آنجا تا به کجا رسید!

مگو که خداوند آن روز

عزیز ترین و پر شکوه ترین ارزشها و عظمتها یی را که آفریده است

یکجا در ساحل فرات

و بر ریگزارهای تفیده بیابان طف

چگونه به نمایش آورد و بر فرشتگان عرضه کرد

تا بدانند که چرا میبایست بر آدم سجده گنند

آری زینب

مگو که دشمنانتان چه کردند دوستانتان چه کردند

آری ای “پیامبر انقلاب حسین”!

ما می دانیم.ما همه را شنیده ایم.

تو پیام کربلا را پیام شهیدان را بدرستی گزارده ای

تو شهیدی هستی که از خون خویش کلمه ساختی

همچون برادرت که با قطره قطره ی خون خویش سخن می گفت.

ای که از باغهای سرخ شهادت می آیی

و بوی گل های نو شکفته آن دیار را در پیرهن داری

ای دختر علی ای خواهر

ای که قافله سالار کاروان اسیرانی

ما را نیز در پی این قافله با خود ببر!

و اما تو ای حسین !

با تو چه بگویم؟

“شب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل”

و تو ای چراغ راه

ای کشتی رهایی ای خونی که از آن نقطه ی صحرا جاودان می طپی و می جوشی و در بستر زمان جاری هستی و برهمه ی نسل ها می گذری و هر زمین حاصلخیزی را سیراب خون می کنی و هر بذر شایسته را در زیر خاک می شکافی و می شکوفایی و هر نهال تشنه ای را به برگ و بار حیاتو خرمی می نشانی ای آموزگار بزرگ شهادت !

برقی از آن نور را براین شبستان سیاه و نومید ما بیفکن قطره ای از آن خون را بستر خشکیده و نیم مرده ی ما جاری ساز تفی از آتش آن صحرای آتش خیز را به این زمستان سرد و فسرده ی ماببخش .

ای که مرگ سرخ را برگزیدی تا عاشقانت را از مرگ سیاه برهانی ،

تا با هر قطره ی خونت ملتی را حیات بخشی و تاریخی را به طپش آری و کالبد مرده و فسرده ی عصری را گرم کنی و بدان جوشش و خروش زندگی و عشق وامید دهی!

ایمان ما ملت ما تاریخ فردای ما کالبد زمان ما

به تو و خون تو محتاج است.

برگرفته از کتاب نیایش

بیانیه خانواده شریعتی

بهنام ایمانی — 2010-06-24T06:47:47+01:00

بیانیه خانواده شریعتی در اعتراض به عدم صدور مجوز برای برگزاری مراسم در “حسینیه ارشاد” بمناسبت بزرگداشت سی و سومین سالگشت دکتر علی شریعتی

بنام خداوند خیر، حقیقت و زیبایی
با کمال تاسف اطلاع یافتیم که، در سی و سومین سالگرد هجرت دکتر علی شریعتی، با درخواست ما مبنی بر صدور مجوز برای برگزاری مراسم بزرگداشت سالیانه وی در “حسینیه ارشاد” موافقت نشده است.
جایگاه دکتر علی شریعتی، به‌عنوان نماد روشنگری فرهنگی و دین پیرایی در تاریخ تحولات فکری و اجتماعی معاصر ایران، بی نیاز از هر گونه یادآوری است. گستره ی تاثیر و استقبال از آرا و ترجمه های آثار او به زبان های گوناگون جهان و به‌ویژه در کشورهای مسلمان، گواه اهمیت مقام علمی و اعتقادی فرا-ملی این متفکر مجدّد و محبوب مردمی است.
جلسات بزرگداشت و بررسی اندیشه های شریعتی طی سه دهه پس از پیروزی انقلاب، به‌رغم همه ی فراز و نشیب ها و بی اعتنایی‌های مسئولان در سخت ترین شرایط، هر ساله در اقصی نقاط کشور به‌طور منظم برگزار شده و به‌تدریج بدل به یک سنت نهادین گشته است. حال آنکه امسال دومین سالی است که امکان برگزاری این مراسم فراهم نمی شود.
تمایل مشهود به غلبه ی جوّ تک‌صدایی و انحصارطلبی در شرایط کنونی که یکی از نمود های آن این‌گونه اعمال محدودیت ها علیه تجمعات و حق آزادی بیان است، سیاستی سخت نابخردانه می نماید که به عکس، موجب واکنش جامعه و اقبال بیشتر نسل جوان به اندیشه های انتقادی خواهد شد. در این میان، اهل فرهنگ و تعهد اجتماعی نمی توانند از کنار چنین اجحافاتی نسبت به نمادها و میراث تاریخی خود به سکوت بگذرند.
از این‌رو از کلیه ی دوستداران، صاحب نظران و منتقدان آرای شریعتی دعوت می کنیم که از تاریخ بیست و نهم خرداد امسال به مدت یک ماه، با ارسال یادداشت های خود به صفحات اینترنتی ویژه سی و سومین سالگشت شریعتی ( “بازاندیشی میراث” در “پایگاه اطلاع رسانی علی شریعتی” http://www.drshariati.org )، به برپایی بزرگداشت شایسته ی آن زنده یاد همت نمایند.

خانواده دکتر علی شریعتی

شعری زیبا از استاد سخن سعدی

بهنام ایمانی — 2010-04-16T11:31:09+01:00

به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست
عاشقم بر همه عالم که همه عالم ازوست

بغنیمت شمر ای دوست دم عیسی صبح
تا دل مرده مگر زنده کنی کین دم از اوست

نه فلک راست مسلم نه ملک را حاصل
آنچه در سر سویدای بنی آدم ازوست

بحلاوت بخورم زهر که شاهد ساقیست
به ارادت ببرم درد که درمان هم ازوست

زخم خونینم اگر به نشود به باشد
خنک آن زخم که هر لحظه مرا مرهم ازوست

غم و شادی بر عارف چه تفاوت دارد
ساقیا باده بده شادی آن کاین غم ازوست

پادشاهی و گدایی بر ما یکسان است
که برین در همه را پشت عبادت خم ازوست

سعدیا گر بکند سیل فنا خانه عمر
دل قوی دار که بنیاد بقا محکم ازوست

وصیت نامه امام علی به امام حسن

بهنام ایمانی — 2010-04-16T11:23:40+01:00

وصیت نامه امام علی به امام حسن

این پندنامه پدری است به مرگ نزدیك و به پیروزی زمانه معترف ، و زندگی از او روی گردانید و به روزگار گردن نهاده و در سرای در گذشتگان آرمیده ، نكوهشگر دنیا و فردا از آن سرای كوچنده به فرزندی آرزومند كه به آرزوها دست نخواهد یافت ، فرزندی رهسپار راه هلاك شدگان و آماج بیماریها و گروگان روزگاران و هدف مصیبتها و برده دنیا و سوداگران غرور و وامدار فنا و اسیر مرگ همسوگند اندوه و همنشین غم و همنفس آفات و خاكسار شهوات و جانشین رفتگان.
اما بعد: آنچه من از پشت كردن دنیا و سركشی روزگار و روی آوردن آن جهان به خویش دانستم ، مرا از آن باز داشت كه جز از خویشتن یاد كنم ، جز به كار آن جهان پردازم ، و جز غم خویش تیمار دگری خورم. آن گاه كه هم خویشتن ، مرا از هم دگران باز داشت و رای مرا بر این استوار ساخت كه جز به فكر آن جهان نباشم و تكلیف مرا روشن ساخت و بر آنم داشت كه كوشا دست به كاری زنم كه بیهودگی را بر آن راه نباشد و فكرت خویش صادقانه به كار برم ، دیدم كه تو پاره ای از من ، كه سراسر وجود منی ، آنسان كه اگر غمی بر دل تو فرود آید، گویی بر دل من نشسته و اگر مرگ تو را دریابد، گویی مرا دریافته است ، پس دیدم كار تو همچون كار خود من در نظرم بزرگست و كار تو كار منست. از آن رو این نامه را به تو می نویسم ، به این امید كه - خواه من برای تو زنده مانم یا از این جهان در گذرم - به آن رفتار كنی و به آن پشتگرم باشی.
ای فرزند گرامی ! به تو اندرز می دهم كه از خدای بترسی و ملازم فرمان او باشی و دل به یاد او آبادان كنی و رشته پیوند او نگهداری ، كه اگر چنین كنی میان تو با خدای ، كدام رشته از آن استوارتر! دل به پند زنده دار و با دل نبستن به دنیا بمیران و به باور نیرومند ساز و به خرد بیفروز و به یاد مرگ رام كن و به پذیرفتن فنا وادار و به رنجهای دنیا بیناساز و از صولت دهر بر حذر دار و از دگرگونیهای گردش روزان و شبان بیم ده و داستان گذشتگان بر او فروخوان و سرگذشت پیشینیانش یادآور و بر دیار و آثارشان بگذر. پس ‍ بنگر كه چه كردند و از كجا بر شدند و به كجا فرود آمدند و در كجا جای گزیدند. آن گاه بینی كه از دوستان جدا ماندند و به دیار تنهائی فرود آمدند. آنسان كه تو نیز پس از اندك زمان یكی از آنان خواهی بود. پس سرای بپیرای و آخرت به دنیا مفروش و آنچه ندانی مگوی و از آنچه به آن وظیفه نداری سخن مران و راهی كه از كجی آن بیمناكی ، مپوی كه باز ایستادن از بیم سرگردانی ، بهتر كه فرو افتادن در ورطه ترس و تباهی. به نیكی فرمان ده تا از نیكان باشی ، مردمان را با دست و زبان از كار نكوهیده بازدار و بكوش تا از زشتكاران جدا باشی. در راه خدای آنسان كه سزاوار اوست ، پیكار جوی و از سرزنش مردمان باك مدار و به هیچ حال در راه حق از غرقه شدن در سختیها میندیش ، دانش دین آموز و در ناگوارها خود را به شكیبائی خوگر ساز، چه نیكو خویی است شكیبایی در راه حق !
كار خویش همه به كردگار رها كن و در هر مهمی خود را به خدای بسپار كه پناهگاهی است بس استوار و نگهبانی بس توانا و مدافعی شكست ناپذیر. در دعا و خواهش از پروردگار، اخلاص ورز كه بخشش و محرومی به دست اوست. در طلب خیر و عافیت از خدای ، پافشاری ورز. پند من نیك دریاب و جانب آن فرو مگذار و از آن روی مگردان كه بهترین سخن آنست كه سود بخشد. بدان در دانشی كه سودی نباشد، خیری نیست و علمی ككه به حقیقت روی ندارد و به حق راه ننماید، در آموختن ، آن فایدتی نیست.
هان ای پسر! چون دیدم روزهای زندگیم بالا گرفته و سستی تن فزونی یافته است ، به وصیت تو شتافتم و از آن پیشی كه مرگ تاختن آورد و زبان از گفتن سخن دل بازماند و اندیشه همچون كالبد بفرساید یا برخی از چیرگیهای هوس و خواهشهای نفسانی و فریبندگیهای دنیا بر دل تو از من پیشی گیرد و تو همچون شتری رمنده و سركش رام نگردی ، پاره ای از پندهای خویش بر تو فرو خواندم ، چه ، دل نوجوانان همانند زمینی است كه تخمی در آن نیفشانده باشند، از این رو هر دانه در آن افكنند، پذیرای آن باشد و آن را نیك بپروراند، پس زان پیشتر كه ترا دل سخت گردد و خرد در بند شود، به تادیب تو برخاستم تا پای استوار به عقیدتی روی آری كه اهل تجربه ترا از طلب و آزمودن آن بی نیاز ساخته اند، پس تو از رنج طلب بی نیازی و از تلاش تجربت رسته. اینك آنچه از طلب و تجربه با دشواری فراهم آورده ایم ، رایگان در دست تست و آنچه بسا كه در نظر ما تاریك می نمود. بر تو روشن گردیده است.
ای فرزند گرامی ! چه روزگار به درازی عمر پیشینیان بر من نگذشته است ، اما چندان در كار ایشان نگریسته ام و در اخبارشان اندیشیده ام و در آثارشان سیر كرده ام كه همچون یكی از آنان شده ام ، بلكه چندان بر امورشان آگاهی یافته ام كه گویی با نخستینشان تا پسینشان زیسته ام. پس در این سیر و تامل ، كردار پاكیزه را از آلوده باز شناختم ، و سود را از زیان در یافتم ، آن گاه برای تو زنده هر كار را برگزیدم و زیبای آن را جستم ، و ناشایسته آن را یكسو نهادم و هر جا پدری مهربان را باید تا در كار فرزند نیكو بنگرد نیكو نگریستم و مانند همه پدران مهر اندیش كه به كار فرزندان همت می گمارند، در كار تو همت گماشتم و باری بر آن شدم تا ترا این چنین ادب آموزم ، چه تو روی به زندگی داری و جوانی نوخاسته ای - با دلی پاك و نهادی صافی - و قصد آن كردم كه نخست ، كتاب خدای عزوجل به تو آموزم ، و تاویل آن كتاب و شرایع اسلام و احكام و حلال و حرام آن به تو باز گویم ، و جز این نیاموزم ، اما از آن ترسیدم كه عقاید و آرا - كه مورد اختلاف و اشتباه مردم شده است - ترا نیز مشتبه سازد، پس ، با همه كراهت كه از گفتن آن داشتم دیدم كه نزد من یادآوری آن ، پسندیده تر از آنست كه ترا در حالی رها كنم كه از فرو افتادن در ورطه هلاك بر تو ایمن نباشم. امیدوارم خدای ترا در راه صواب توفیق فرماید و به راه میانه رهنمونی كند. اینك ترا به پیروی از این اندرزها سفارش ‍ می كنم.
هان ای فرزند! بدان كه بهترین چیز كه از پند من باید فراگیری ، پرهیزگاری در راه خدای است ، و بس كردن به آنچه بر تو واجب گردانیده است ، و فرا گرفتن آنچه نیاكان نخستین تو و نیكان خاندانت بر آن بوده اند. همانا كه آنان نیز مانند تو از اندیشه در كار و درستكاری خویش فروگذار نكردند و از معارف دین هر چه را در اثر تفكر و ژرف اندیشی باز شناختند به كار بستند، و از فرا گرفتن هر چه بیرون از وظیفه بود خودداری كردند.
پس اكنون اگر دل تو، به آنچه ایشان به آن عارف شده بودند، بس تكند و در جستجوی حقیقت افزون طلب باشد، باید كه به نیروی تفكر درست و تامل و نیك آموزی در پس كسب آن برآیی ، نه كه با فرو افتادن در گرداب شبه ها و غرقه گشتن در ورطه مجادله ها. پس اگر رای تو بر این شد، نخست از خدای مددخواه و برای كسب توفیق به او روی آور، و آشفتگیهای تردید زای كه شخص را به ناباوری و شبهه در اندازد یا گمراه سازد ، رها كن. پس آن هنگام كه بیقین دانستی دل صفا یافته و فرمانبردار گشته ، و رای كمال پذیرفته و از تفرقه باز آمده ، و خاطر در این كار جمع گردیده و فكر در نقطه مقصود تمركز یافته است ، بنگر كه در این پندنامه كه به توضیح بر تو نوشته ام چه می گویم. اما اگر از آنچه به دل خواهی ، فراهم نیامد و فراغ خاطر و فكر جمع میسر نشد، هشدار كه همچون شتری كه پیش روی نبیند به سر در نیایی ، و در ورطه ظلمات كه رهایی از آن بسی دشوار است گرفتار نگردی. آن كس كه راه بروشنی نبیند و امور را در هم آمیزد، در طلب دین نیست ، و در چنین حال ، درنگ بهتر تا كه رفتن.
ای فرزند ارجمند! در سخنان من نیكو بیندیش ، و بدان كه خداوند مرگ ، خداوند زندگی است و آن كه می آفریند، هم اوست كه می میراند، و آن كه نابود می سازد، هم اوست كه زندگی باز می گرداند و آن كه به بلا می آزماید، هم اوست كه از بلا می رهاند. این جهان پای نگرفت جز به نعمتها و محرومی ها و رنجها و پاداشها و كیفرها به روز رستاخیز، و به دیگر مشیتهای خدا كه بر آن آگاه نیستی ، پس اگر از رویدادهای این جهان دانستن نكته ای بر تو دشوار نماید، از نادانی خویش دان ، كه نخستین بار كه آفریده شدی ، چیزی از اینهمه بر تو معلوم نبود، سپس بر آن آگاه گردیدی. بسا چیزها كه نمی دانستی و رایت در آن حیران بود و چشم سرگشته ، اما سرانجام به آن عارف شدی ، پس به او پناه بر و در پیشگاه او بندگی كن ، و به سوی او بگرای ، و از او بیم دار كه ترا آفرید و روزی داد و اندامت موزون ساخت.
ای فرزند! بدان كه هیچ رسول صلی الله علیه و آله از خدای خبر نداد، پس ‍ رستگاری خویش را به رهبری او دلخوش باش.
اینكه نكته ای از اندرز به تو فرو نگذاشتم و تو چندان كه بكوشی آنسان كه من به تو بینایم ، به خویش بینا نخواهی شد.
ای فرزند! بدان كه اگر پروردگار را شریك بودی ، آن شریك رسولان خود به سوی تو می فرستادی ، و نشانه های قدرت و چیرگی او می دیدی ، و افعال و صفاتش می شناختی ، اما پروردگار چنان كه ذات خویش را توصیف كرده است ، یكتاست و هیچ كس در ملك با او مخالفت نتواند كرد. او جاویدان است و زوال ناپذیر، اول است پیش از همه كائنات ، بی آنكه او را آغاز و بدایت باشد، و آخر است پس از همه موجودات ، بی آنكه او را پایان و نهایت باشد، برتر از آن است كه احاطه دل و دیده ، ربوبیت وی را در یابد.
اكنون كه اینها دانستی ، پس ، آنسان كه چون تویی را با آن مایه اندك و ناچیزی جایگاهت و ناتوانی بسیار و نیاز فراوان به پروردگار، سزد كه كنی ، در پی طاعت او باش و از كیفرش بترس و از خشمش بیم دار كه او جز به كار نیكویت فرمان نداد و جز از كردار زشت بازت نداشت.
ای فرزند! همانا كه ترا از دنیا و از حال و زوال و انتقال آن آگاه كردم و از آن جهان و از آنچه برای اهل آن در آنجا آماده شده است ، خبر دادم ، و داستانها بر تو فرو خواندم تا عبرت گیری و به آن رفتار كنی. داستان آنان كه دنیا را چنانكه باید بیازمودند، داستان مسافرانی است كه فروكش كردن در منزلی بی برگ و نوا را خوش نداشته باشند و بر آن شوند تا در سرزمینی پر نعمت و ناحیتی سرسبز فرود آیند، پس دشواری راه و دوری یار و سختی سفر و ناگواری خوراك بر خود هموار سازند تابه سرای فراخ و نشستنگاه خود در آیند، از این رو ناسازیهای راه را رنجی نمی شمارند و انفاق مال را در آن راه زیانی نمی بینند و چیزی را دوستر از آن ندارند كه آنان را به سر منزل نزدیك سازد و راه قرار گاهشان كوتاه كند.
و مثل آنان كه به دنیا فریفته شدند، بر مثال گروهی است در منزلی پر نعمت نشسته ، كه نخواهند به وادی بی بركت و قحطی زده مقام گیرند. پس چیزی را ناخوشتر و دشوارتر از آن نمی دانند كه رامشسرای خویش رها كنند و ناگهان به آن پایگاه تهی از نعمت فرود آیند.
ای فرزند عزیز! خود را و دگران را با یك ترازو بسنج. پس ، بردگران آن پسند كه بر خود می پسندی و چیزی را كه بر خود ناروا می دانی ، بر دگران نیز ناروا دان ، و آنسان كه نمی خواهی بر تو ستم كنند، بر كسی ستم مكن ، و چنانكه از مردمان چشم نیكی داری نیكی كن ، كاری را كه از دیگران زشت می دانی ، از خود نیز زشت دان و رفتاری كه چون با دیگران كنی ، خشنود گردی ، چون با تو كنند. به آن خشنود باش. آنچه ندانی - هر چند اندك دانی - مگوی آنچه نمی پسندی كه درباره تو چنان گویند، درباره دیگران بر زبان میاور. بدان كه خودپسندی خلاف صوابست و آفت خرد. سختكوش باش و گنجوری دگران مكن و چون به حقیقت رهنمون شدی - چندان كه می توان - در پیشگاه پروردگار فروتنی ورز. آگاه باش كه راهی در پیش داری به مسافت دور و به سختی دشوار، و در پیمودن آن راه از كردار پسندیده و توشه ای چندان ، كه ترا سبكبار به منزل رساند، بی نیاز نیستی ، پس خویشتن را گرانبار مساز كه آن ، مایه گرانی و ناسازی سرانجام تو گردد، و اگر از تنگدستان كسی یافتی به تو بازگرداند، غنیمت شمار و آن بار بر پشت او نه ، و اگر توانی بر آن بیفزای كه بسا او را بجوئی و نیابی. اگر كسی از تو وام خواست توانگری بودی ، غنیمت دان ،تا در روزگار تنگدستی آن وام به تو باز گرداند.
هشدار كه فرازی دشوار نورد در پیش داری ، كه آنجا سبكبار را حال خوشتر از گرانبار، و دیر جنبنده را حال زشتر از شتابنده. در نشیب آن فراز همانا كه یا به بهشت فرود آیی یا به دوزخ ، پس پیش از فرود آمدن ، با كردار پسندیده ، مایه آسایش و برگ عیش آنجا فرست و سرای ، آماده و دلنشین ساز، چه ، پس از مرگ نه می توانی خشنودی خدای فراهم آورد، نه می توانی به دنیا بازگشت.
آگاه باش آن كه گنجینه های آسمانها و زمین در دست اوست ، به تو رخصت دعا داد و اجابت آن را كفالت كرد و ترا بفرمود كه دست نیاز به سوی او برداری تا نیازت بر آورد، و از وی طلب رحمت كنی تا بر تو رحمت كند، و میان تو با خویشت هیچ كس را حجاب نكرد و ترا به كسی وا نگذاشت تا نزد او از تو شفاعت كند، از ینت باز نداشت كه اگر بد كردی ، در توبه كوبی ، و در خشم بر تو شتاب نورزید، و از بازگشت تو به سوی خود سرزشنت نكرد، و از آنجا كه سزاوار رسوائی بودی ، رسوات نساخت و قبول توبه بر تو سخت نگرفت ، و به سبب گناه با تو مناقشه نكرد و از رحمت خویش ‍ نومیدت نفرمود، و در توبه بر تو نیست ، بلكه توبه ات را كاری نیكو دانست ، و گناهت را یك ، و كار نیكوت را ده به شمار آورد. در توبه و باب طلب خشنودی خویش بر تو گشود. هنگامی كه او را بخوانی ندای تو می شنود و چون با او به نهان راز گویی ، گفتگوی نهانت می داند. نیاز خود بر او عرضه می داری و از حال دل پرده بر می گیری و درد دل با او در میان می نهی و از غمها شكوه می كنی و ازو غمزدایی می طلبی و در كارها مدد می جویی و از گنجینه های رحمت او، از فزونی زندگی و سلامت تن و فراخی روزی ، آن می خواهی كه هیچ كس جز او به بخشیدن آن توانا نیست. آن گاه كلید خزانه های خود از آنچه طلب آن را رخصت فرموده است ، به تو سپرده ، تا هرگاه اراده كنی به نیایش درهای نعمت او بر خویشتن بگشایی و باران احسان او پیاپی بر خود ببارانی. پس مباد كه درنگ در اجابت دعا، ترا از رحمت او ناامید گرداند كه همانا عطیه به میزان نیت است. بسا كه درنگ در اجابت دعا، خواهنده را پاداشی بزرگتر، و آرزومند را بخششی بیشتر باشد. بسا چیزی كه بخواهی و به آن دست نیابی ، اما دیر یا زود، بهتر از آن نصیب افتد یا بلائی از تو بگرداند، و بسا كه چیزی طلب كنی كه اگر به آن رسی دینت تباه گردد، پس در پی آن باش كه جمال باقی دارد و گرفتاری آن گریبانت نگردد. مال ترا نپاید و تو مال را نپایی.
ای فرزند دلبند! بدان كه ترا بهر آن جهان آفریده اند نه این جهان ، و برای گذشتن آورده اند نه نشستن ، و برای مرگ و نه جاوید زیستن. تو در سرایی هستی كه خانه كوچ است و توشه اندوزی و جای ناكامی و گذرگاه آن جهنمی. همانا كه مرگ در پی تست و تو طعمه مرگی ، و هیچ گریزنده از آن به سلامت نرست و و از دست هیچ جوینده به در نرفت و جوینده ناچار به آن رسید. پس برحذر باش كه مرگ ، آن گاه كه سرگرم گناهی و به خود می گویی توبه خواهم كرد، به سراغت آید، و میان تو با توبه جدایی افكند كه خویشتن به دست خود تباه ساخته باشی.
بیان مرگ
ای فرزند نازنین ! بسیار به یاد مرگ باش و به یاد ناگهان تاختن آن ، و به یاد آنچه پس از مرگ به آن در می رسی ، تا چون بر تو در آید با همه نیرو آماده باشی ، و چنان كه باید كمربسته ، نه كه ناگهان فرا رسد و بر تو چیره گردد. مباد كه از آرامش و دلبستگی اهل دنیا به دنیا، و از ددمنشی آنان به یكدیگر در برابر مردار این جهان فریفته گردی ، كه خدای ترا بر فریب دنیا آگاه گردانیده ، دنیا نیز حال فنای خویش بر تو فرو خوانده و ناسازیهای خود بر تو آشكار ساخته است. دنیا پرستان سگانی خروشانند، و درندگانی با شره جوشان. گروهی بر گروهی دیگر - بی موجبی - زوزه خشم آلود می كشند، و توانمندان ، ناتوان را در هم می شكنند و بزرگان بر خردگان چیرگی می كنند. دسته ای چون شترانی در بند ، و دسته ای دیگر رها ، با خردی گمراه ، رهسپار راه بی نشان ، بسان شترانی چالاك و بی مهار در سنگلاخی آواره نه چوپانی كه از بیراهه بازشان دارد، نه چراننده ای كه به چراشان گمارد. دنیا در كوره راه رهنوردشان ساخته و چشمشان از نور رستگاری پوشانیده است ، از این رو، در شوریدگیهای این جهان سرگشته اند و در نعمتهای آن غرقه ، دنیا آنان را به بازی گرفته و شیفته خود ساخته و با آنان به لعبت بازی پرداخته است ، و از آن لعبتگان نیز دنیا را بازیچه خود ساخته اند
و فرای دنیا، همه چیز از یاد سترده اند.
توفیق طلب
باش تا تیرگی یكسو شود و پرده ظلمت بدرد، گویی هودجها فرا می رسند ، زودا كه شتابندگان گرم رو به آن پیوندند!
ای پسر گرامی ! بدان آن كس كه بر راهوار شب و روز سوار است ، رهنورد است ، اگر چه بر جای ایستاده ، و در راه است ، اگر چه به فراغ رهنورد است ، اگر چه بر جای ایستاده ، و در راه است ، اگر چه به فراغ آرمیده. بی گمان هرگز به آرزو نرسی و از مرگ نرهی ، اگر كه پوینده راه پیشینیان باشی ، پس ‍ در طلب دنیا مدارا كن و در كسب روزی ، پاكیزه باش و آن بر خود آسان گیر بساط طلب كه به تنگدستی پیوست. نه چنین است كه هر سختكوش ، روزی فراوان یابد و هر كه راه اعتدال پوید، از آن محروم ماند. خود را به هیچ فرومایگی میالای - اگر چه ترا به دلخواه رساند، كه آنچه از جان كاستی ، آن را بدل نخواهی یافت. بنده كس مباش كه خدای آزادت آفرید.
آن خیر كه به شر انجامد، خیر نیست ، و آن گشایش كه به فروبستگی كشد، گشایش نیست. بهوش باش كه توسن از هر سویت نكشاند و شتابان به آبشخور هلاكت فرود نیارد.
اگر توانی كه میان خدای و خویشتن ، بخششگر دیگر ندانی ، چنان باش ، چه سمت (روزی) خویش خواهی یافت و سهم خود خواهی گرفت. همانا كه روی اندك از جانب پروردگار سبحان ، گرامی تر و برتر، كه روزی بسیار از سوی آفریدگان ، هر چند همه چیز از اوست.
پندهای گوناگون
آنچه به سبب خاموشی از دست دهی ، تدارك آن آسانتر، تا آنچه به سبب سخن گفتن. نگاهداری آنچه در ظرف است ، به استواری بند انست نزد من ، نگاهداشتن چیزی كه در دست داری ، بهتر تا طلب چیزی كه در دست دیگران است. شرنگ نومیدی ، گواراتر تا خواهش از مردمان. روزی تنگ با پرهیزگاری ، بهتر كه بی نیازی با زشتكاری.
هر كس راز خویش بهتر از دگری نگاه می دارد. بسا آدمیان كه در زیان خویش ‍ می كوشند. پر گو و یاوه سراست. هر كه فكرت كند، بینا گردد. به نیكوكاران پیوند تا از آنان باشی ، و از تبهكاران بگسل تا از آنان نباشی. لقمه حرام بد است. ستم بر ناتوان ، زشترین ستم است. آنجا كه نرمی به درشتی گرایاند، درشتی نرمی است. بسا كه دارو درد است و درد دارو. بسا كسی كه او را بدخواه خود پنداری و به صلاح تو سخن گوید و آن را كه عافیت اندیش ‍ خویش شماری ، در پندگویی تو خیانت ورزد. زنهار بر آرزو تكیه مكن كه آرزو، سرمایه گولان است. خرد، سود جویی از آزمایشهاست. بهترین تجربه آنست كه پندگوی تو باشد، ترا از بدیهای باز دارد و به نیكی ها
كشاند فرصت غنیمت شمار، زان پیش كه از دست دادن آن مایه اندوه تو گردد.
هر جوینده به مقصود نرسید و هر مسافر باز نیامد. هدر دادن مال در هوسها، و توشه نیدوختن از آن برای رستاخیز، تبهكاری است. هر كار را پایانی است ، عاقبت اندیش باش. سوداگر بازیچه خطر است بسا مال اندك ، از بسیار آن بارورتر. یار فرومایه و دوست بخیل را خیر نیست. تا توسن زمانه رام است ، كام از روزگار آسان برگیر. به امید بیشی ، خویشتن در خطر میفكن. زنهار كه مركب ستیز با تو توسنی نكند. هنگامی كه برادرت از تو پیوند برید، پیوستن او را بر خود هموار ساز، و چون دوری جست ، با او مهربان باش و به او نزدیك شو، چون بخل ورزید به او بخشش كن ، چون از تو گوشه گرفت. به او روی آور، در درشتی او نرم باش و چون گناه كرد، عذرش بپذیر، چنان كه گویی تو بنده اویی و او خداوندگار نعمت تست.
اما زنهار كه این دستورها بی جا به كار نبندی و با مردم نااهل به جای نیاری.
با دشمن دوست ، دوستی مكن كه با دوست دشمنی كرده باشی برادرت را با دل پاك اندرزگوی ، خواه او را دلپسند افتد یا دلگیر نماید. خشم سركش فرو خور كه من جرعه ای كه به عاقبت نوشتر از آن و به سرانجام گواراتر از آن باشد، نچشیده ام. هر كه با تو درشتی كند، با او نرمی كن كه به زودی با تو نرم گردد. بر دشمن به بخشش برتری جوی كه آن پیروزی شیرین تر، تا چیرگی به آزار. اگر بر سر آن باشی كه پیوند از برادر بگسلی ، جای آشتی باقی گذار تا اگر روزی پشیمان گردد. به آن باز تواند گشت هر كه بر تو گمان نیكو برد، گمان او را صورت واقعیت بخش.
حق برادر به اعتماد دوستی بین خویشتن با او، ضایع مگردان ، چه ، آن كس ‍ كه حق او تباه كنی برادر تو نباشد. نباید كه خویشان تو، بی بهره ترین مردم از تو باشند. به آن كس كه به دوستی تو نگراید، روی میاور. برادرت هر اندازه پیوند دوستی بیشتر بگسلد، تو در پیوستن بیشتر ستمگر را سنگین نشماری ، چه او به زیان خویش و سود تو می كوشد. و پاداش آن كس كه ترا شاد سازد، آن نیست كه با وی بدی كنی.
بدان كای فرزند كه ، روزی بر دو گونه است: روزیی كه تو در پی آنی و روزیی كه آن در پی تست. پس اگر تو به سوی آن نروی ، آن به سوی تو خواهد آمد. چه زشت است تن به ذلت دادن به هنگام نیاز، و درشتی در بی نیازی. ترا از دنیا آن سودمند است كه بدان اقامتگاه خویش بیارایی. اگر بر آنچه از دست داده ای به خیره زاری كنی ، پس بر آنچه به دست نیاورده ای نیز زاری كن. نبوده ها را با بوده ها بسنج ، كه امور جهان همه همانند است. از آن زمره مباش كه تا در آزارشان نكوشی پند نپذیرند، چه ، خردمند به ادب پند گیرد. چارپایان ، مگر به ضربت چوب به راه نیایند. اندوه چون بر دل نشیند، آن را به نیروی شكیبایی و حسن یقین از دل بزدای. هر كه اعتدال بگذاشت از راه صواب بگشت. دوستی نوعی خویشاوندی است. یار صادق آنست كه دور از تو نیز صادق باشد. هوس ، شریك كوری است. بسا بیگانه كه نزدیكتر از خویش است ، و بسا خویش كه دورتر از بیگانه. كسی ككه دوستی ندارد، تنهاست. هر كه به قدر خود بس كند، پاینده ماند.
رشته پیوند بین تو با خدای ، استوارترین رشته پیوند است كه می توانی به دست آورد. آن كه پروای تو ندارد دشمن تست. آنجا كه از مایه هلاك است ، نومیدی گنج مقصود است. هر رخنه را نباید آشكار ساخت. هر فرصت به دست نیاید. بسا كه بینای كار در قصد خود خطا كرد و بی وقوف به مقصود رسید. در كار ناروا، درنگ بهتر، چه ، هر دم كه بخواهی ، در آن شتاب توانی كرد. بریدن از نادان ، برابر است با پیوستن به خردمند. هر كه زمانه را امین دانست ، زمانه به او خیانت ورزید و هر كه آن را بزرگ داشت ، به او خوار گشت. نه هر كه تیر انداخت ، نشانه زد.
اگر سلطان را حال بگردد، زمانه بگردد. پیش از سفر، از یار راه پرس و پیش ‍ از خرید خانه ، از همسایه.زنهار كه سخنان خنده آور نگویی ، گرچه از زبان دیگری باشد. زنهار با زنان كنكاش نكنی كه رایشان را كاستی ، و عزمشان را سستی است. بین زنان با فساد، پرده افكن كه هر چه این پرده استوارتر، آراستگی شان به عفاف پاینده تر. بیرون رفتن زنان از خانه نه چنان زشت است كه تو كسی را به خانه در آوری كه اعتماد را نشاید. اگر توانی چنان كن كه جز ترا نشناسند. زن را در كاری كه با مقام وی ورزیدگی و دلبستگی به او اندازه نگهدار و چندان امیدوارش مكن كه دركاری كه به او مربوط نیست ، دخالت كند یا به شفاعت از دگران برخیزد. زنهار كه بیجا به زن بدگمان نگردی ، كه این كار ، زن تندرست را به بیماری كشاند و زن پاكدامن را به اندیشه گناهكاری. هر یك از خدمتگزاران را كاری معین كن تا در برابر تو جوابگوی آن باشند و انجام دادن خدمت ترا به یكدیگر تكیه نكنند.
خویشاوندان را گرامی دار كه ترا پرو بال پروازند و ریشه سرافرازی و دست پیكار
اینك ، دین و دنیای تو به خدای می سپارم ، و در حال آینده و در این جهان و آن جهان ، نیكوترین سرنوشت برای تو از او مسالت دارم والسلام.

نامه امام علی به حارث همدانی

بهنام ایمانی — 2010-04-16T11:15:06+01:00

- نامه امام علی به حارث همدانی -

۱ اخلاق كارگزاران حكومتی

به ریسمان قرآن چنگ زن، و از آن نصیحت پذیر، حلالش را حلال، و حرامش را حرام بشمار، و حقّی را كه در زندگی گذشتگان بود تصدیق كن، و از حوادث گذشته تاریخ، برای آینده عبرت گیر، كه حوادث روزگار با یكدیگر همانند بوده، و پایان دنیا به آغازش می‏پیوندد، و همه آن رفتنی است.نام خدا را بزرگ دار، و جز به حق سخنی بر زبان نیاور، مرگ و جهان پس از مرگ را فراوان به یاد آور، هرگز آرزوی مرگ مكن جز آن كه بدانی از نجات یافتگانی، از كاری كه تو را خشنود، و عموم مسلمانان را ناخوشایند است بپرهیز، از هر كار پنهانی كه در آشكار شدنش شرم داری پرهیز كن، از هر كاری كه از كننده آن پرسش كنند، نپذیرد یا عذر خواهی كند، دوری كن، آبروی خود را آماج تیر گفتار دیگران قرار نده، و هر چه شنیدی باز گو مكن، كه نشانه دروغگویی است، و هر خبری را دروغ مپندار، كه نشانه نادانی است.خشم را فرو نشان، و به هنگام قدرت ببخش، و به هنگام خشم فروتن باش، و در حكومت مدارا كن تا آینده خوبی داشته باشی، نعمت‏هایی كه خدا به تو بخشیده نیكو دار، و نعمت‏هایی كه در اختیار داری تباه مكن، و چنان باش كه خدا آثار نعمت‏های خود را در تو آشكارا بنگرد.

۲ اوصاف مؤمنان

و بدان، بهترین مؤمنان، آن بود كه جان و خاندان و مال خود را در راه خدا پیشاپیش تقدیم كند، چه آن را كه پیش فرستی برای تو اندوخته گردد، و آنچه را كه باقی گذاری سودش به دیگران می‏رسد.

از دوستی با بی‏خردان و خلافكاران بپرهیز، زیرا هر كس را از آن كه دوست اوست می‏شناسند، و در شهرهای بزرگ سكونت كن زیرا مركز اجتماع مسلمانان است، و از جاهایی كه مردم آن از یاد خدا غافلند، و به یكدیگر ستم روا می‏دارند، و بر اطاعت از خدا به یكدیگر كمك نمی‏كنند، بپرهیز.در چیزی اندیشه كن كه یاری‏ات دهد، از نشستن در گذرگاههای عمومی، و بازار، پرهیز كن كه جای حاضر شدن شیطان، و بر انگیخته شدن فتنه‏هاست، و به افراد پایین‏تر از خود توجه داشته باش، كه راه شكر گزاری تو در برتری است.در روز جمعه پیش از نماز مسافرت مكن، جز برای جهاد در راه خدا، و یا كاری كه از انجام آن ناچاری.در همه كارهایت خدا را اطاعت كن، كه اطاعت خدا از همه چیز برتر است.

۳ روش به كار گیری نفس در خوبی‏ها

نفس خود را در واداشتن به عبادت فریب ده، و با آن مدارا كن، و به زور و اكراه بر چیزی مجبورش نساز، و در وقت فراغت و نشاط به كارش گیر، جز در آنچه كه بر تو واجب است، و باید آن را در وقت خاص خودش به جا آوری.بپرهیز از آن كه مرگ تو فرا رسد در حالی كه از پروردگارت گریزان، و در دنیاپرستی غرق باشی.از همنشینی با فاسقان بپرهیز كه شر به شر می‏پیوندد، خدا را گرامی دار، و دوستان خدا را دوست شمار، و از خشم بپرهیز كه لشگر بزرگ شیطان است.با درود